მედიცინა ძველ საბერძნეთში ჯანმრთელობა და მედიცინა

მედიცინა ძველ საბერძნეთში

ცალკე აღნიშვნის ღირსია სამედიცინო ტექნოლოგიები ძველ საბერძნეთში. ის დასაბამს იღებს ყველა წინ ჩამოთვლილ კულტურებიდან. ბერძნული მითოლიგიის თანახმად მედიცინის ღმერთად ითვლებოდა მკურნალობის ღმერთი ასკლეპიოსი. ის არა მარტო კურნავდა არამედ სიცოცხლესაც უბრუნებდა გარდაცვლილებს. ჩვ. წ. აღრიცხვამდე VI საუკუნიდან, რელიგიის გაძლიერე-ბამ ძველ საბერძნეთში ჩამოაყალიბა სატაძრო მედიცინა. გადმოცემის მიხედვით არსებობდა 300-მდე ასკლეპიოსის სახელობის ტაძარი, თავისი აბანოებით, აუზებით, რომელშიც სამკურნალო მინერალური წყალი ჩადიოდადა კურნავდა მრავალ ავადმყოფს, აქაურობა აღჭურვილი იყო სავარჯიშო დარბაზებით, თეატრით, ბიბლოთეკით, კიპაროსის ტყეებით, რომელიც ხელს უწყობდა ჰაერის გაჯანსაღებას. განკურნების შემდეგ ადამიანებს შესაწირის სახით მიჰქონდათ განკურნებული ორგანოების ქანდაკებები, რომლებიც დამზადებული იყო ოქროთი, ვერცხლით, მარმარილოთი.
ძველი საბერძნეთის სამედიცინო ტექნოლოგიებზე მოგვითხ-რობს “ჰიპოკრატეს კრებული”, იგი დაიბადა ჩვენ წელთა აღრიცხვამდე 460 წელს კუნძულ კოსზე, სიცოცხლის ბოლო წლები გაატარა ფესალიაში. თავის კრებულში ასახავს სამკურნალო მეთოდებს, რომელსაც თავისი მიმდევრები ითვალისწინებდნენ. ეს მეთოდებია: 1. უპირველეს ყოვლისა არ ავნო; 2. საპირისპირო იკურნება საპირისპიროთი; 3. დაიცავით შეთავსებადობის პრინციპი; 4. განკურნეთ ბუნების კანონებთან შეთანხმებით. კრებულში მოცემულია 250 მცენარეული და 50 ცხოველური წარმოშობის წამალი. მათგან 70-ს ჰიპოკრატე იყენებდა. მათში შედიოდა სასაქმებელი, შარდმდენი და ოფლმდენი საშუალებები. ასევე კრებულში აღნიშნულია რჩევები სისხლის გამოშვებაზე, კოტოშების გამოყენებაზე და დიეტური საკვების მიღებაზე.

ჰიპოკრატე

არისტოტელე

     ჰიპოკრატეს თხზულება “ჰაერის, წყლის, ადგილის შესახებ” მოიცავს ავადმყოფობის მიზეზების ანალიზს, რომელიც მდგომარეობს შემდეგში: 1. საცხოვრებელ ადგილთან დაკავშირებული პრობლემები; 2. ინდივიდუალური მიზეზები.
თხზულება “ქირურგიის შესახებ” გადმოქვცემს ამბავს ჰიპოკრატეს სკამის შესახებ, რომელსაც ამოვარდნილობის საწინააღმდეგოდ იყენებდნენ. ჰიპოკრატეს კრებული მოიცავს სამ თხზუ-ლებას ექიმის ქცევის შესახებ: “ფიცი”, “კანონი”, და “ექიმის შესახებ”. მათ შორის აღსანიშნავია “ჰიპოკრატეს ფიცი. (ჩვ. წ. აღსიცხვამდე III საუკუნეში).
     ბერძენ ფილოსოფოს არისტოტელეს ეკუთვნის მედიცინაში დიდი წვლილი სისხლის მიმოქცევის სისტემაის, გულის მუშაობის მთავარ ფუნქციის მიკუთვნებაში, რომელიც ორი ათასი წლის შემდეგ დადასტურდა.
     ბერძნული მედიცინის ფუძემდებელ ჰეროფილეს ეკუთვნის თავის ტვინის, შინაგანი ორგანოების, მინისებრი სხეულის, თვალის გარსის და ბადურის აღწერილობაში უმნიშვნელივანესი წვლილი. ამავე პერიოდს აკუთვნის გაუმტკივარების გამოგონება, რთული ოპერაციეების ჩატარება ღვიძლზე, თირკმელებზე, კიდურებზე.

სტატიის ავტორი: მაიკო ლომსაძე, სრული პროფესორი, დოქტორი